🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:16:53 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गोस्तन (पुंलिङ्ग)

गाय का ऐन, औड़ी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागोस्तनःगोस्तनौगोस्तनाः
द्वितीयागोस्तनम्गोस्तनौगोस्तनान्
तृतीयागोस्तनेनगोस्तनाभ्याम्गोस्तनैः
चतुर्थीगोस्तनायगोस्तनाभ्याम्गोस्तनेभ्यः
पञ्चमीगोस्तनात् / गोस्तनाद्गोस्तनाभ्याम्गोस्तनेभ्यः
षष्ठीगोस्तनस्यगोस्तनयोःगोस्तनानाम्
सप्तमीगोस्तनेगोस्तनयोःगोस्तनेषु
सम्बोधनहे गोस्तनहे गोस्तनौहे गोस्तनाः

अर्थ: गाय का ऐन, औड़ी

📚 अमरकोश में:
• लड़ियों की संख्या से हार के भेद (२.६.१०६) — पर्याय: गुच्छ, गुच्छार्ध

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें