🕉️ 19 November 2026, Thursday · 11:59:46 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गौरकि (पुंलिङ्ग)

गौर (विशुद्ध, स्वच्छ) + कि (क्या लाभ है)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागौरकिःगौरकीगौरकयः
द्वितीयागौरकिम्गौरकीगौरकीन्
तृतीयागौरकिणागौरकिभ्याम्गौरकिभिः
चतुर्थीगौरकयेगौरकिभ्याम्गौरकिभ्यः
पञ्चमीगौरकेःगौरकिभ्याम्गौरकिभ्यः
षष्ठीगौरकेःगौरक्योःगौरकीणाम्
सप्तमीगौरकौगौरक्योःगौरकिषु
सम्बोधनहे गौरकेहे गौरकीहे गौरकयः

अर्थ: गौर (विशुद्ध, स्वच्छ) + कि (क्या लाभ है)
English: patr. Pravar. iii, 4 (vv.ll. °रगि, °रङ्गि, °रिकि).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें