🕉️ 23 November 2026, Monday · 12:04:14 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ग्रामगेय (नपुंसकलिङ्ग)

ग्राम (ग्रस् - मन्, अदन्तादेशः) + गेय (गीत, गायन गाने की कला)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाग्रामगेयम्ग्रामगेयेग्रामगेयाणि
द्वितीयाग्रामगेयम्ग्रामगेयेग्रामगेयाणि
तृतीयाग्रामगेयेणग्रामगेयाभ्याम्ग्रामगेयैः
चतुर्थीग्रामगेयायग्रामगेयाभ्याम्ग्रामगेयेभ्यः
पञ्चमीग्रामगेयात् / ग्रामगेयाद्ग्रामगेयाभ्याम्ग्रामगेयेभ्यः
षष्ठीग्रामगेयस्यग्रामगेययोःग्रामगेयाणाम्
सप्तमीग्रामगेयेग्रामगेययोःग्रामगेयेषु
सम्बोधनहे ग्रामगेयहे ग्रामगेयेहे ग्रामगेयाणि

अर्थ: ग्राम (ग्रस् - मन्, अदन्तादेशः) + गेय (गीत, गायन गाने की कला)
English: ‘to be sung in a village’, N. of one of the 4 hymn-books of the SV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬