🕉️ 20 November 2026, Friday · 04:05:17 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ग्लानि (स्त्रीलिङ्ग)

अवसाद, क्लान्ति, थकावट

🔎 आपका लिखा रूप ग्लानी = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाग्लानिःग्लानीग्लानयः
द्वितीयाग्लानिम्ग्लानीग्लानीः
तृतीयाग्लान्याग्लानिभ्याम्ग्लानिभिः
चतुर्थीग्लानये / ग्लान्यैग्लानिभ्याम्ग्लानिभ्यः
पञ्चमीग्लानेः / ग्लान्याःग्लानिभ्याम्ग्लानिभ्यः
षष्ठीग्लानेः / ग्लान्याःग्लान्योःग्लानीनाम्
सप्तमीग्लानौ / ग्लान्याम्ग्लान्योःग्लानिषु
सम्बोधनहे ग्लानेहे ग्लानीहे ग्लानयः

अर्थ: अवसाद, क्लान्ति, थकावट

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें