🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:47:29 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

घनोत्तम (नपुंसकलिङ्ग)

घन (संहत, दृढ़) + उत्तम (प्रमुख, सर्वोच्च)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाघनोत्तमत् / घनोत्तमद्घनोत्तमेघनोत्तमानि
द्वितीयाघनोत्तमत् / घनोत्तमद्घनोत्तमेघनोत्तमानि
तृतीयाघनोत्तमेनघनोत्तमाभ्याम्घनोत्तमैः
चतुर्थीघनोत्तमस्मैघनोत्तमाभ्याम्घनोत्तमेभ्यः
पञ्चमीघनोत्तमस्मात् / घनोत्तमस्माद्घनोत्तमाभ्याम्घनोत्तमेभ्यः
षष्ठीघनोत्तमस्यघनोत्तमयोःघनोत्तमेषाम्
सप्तमीघनोत्तमस्मिन्घनोत्तमयोःघनोत्तमेषु
सम्बोधनहे घनोत्तमत् / हे घनोत्तमद्हे घनोत्तमेहे घनोत्तमानि

अर्थ: घन (संहत, दृढ़) + उत्तम (प्रमुख, सर्वोच्च)
English: = °न-वर, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬