🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:24:09 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

घर्मतनु (स्त्रीलिङ्ग)

घर्म (ताप, गर्मी) + तनु (छोटा, थोड़ा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाघर्मतनुःघर्मतनूघर्मतनवः
द्वितीयाघर्मतनुम्घर्मतनूघर्मतनूः
तृतीयाघर्मतन्वाघर्मतनुभ्याम्घर्मतनुभिः
चतुर्थीघर्मतनवे / घर्मतन्वैघर्मतनुभ्याम्घर्मतनुभ्यः
पञ्चमीघर्मतनोः / घर्मतन्वाःघर्मतनुभ्याम्घर्मतनुभ्यः
षष्ठीघर्मतनोः / घर्मतन्वाःघर्मतन्वोःघर्मतनूनाम्
सप्तमीघर्मतनौ / घर्मतन्वाम्घर्मतन्वोःघर्मतनुषु
सम्बोधनहे घर्मतनोहे घर्मतनूहे घर्मतनवः

अर्थ: घर्म (ताप, गर्मी) + तनु (छोटा, थोड़ा)
English: N. of 2 Sāmans, AitBr. i, 21, 2; ĀrṣBr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬