🕉️ 21 November 2026, Saturday · 01:41:48 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

घोषवत् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाघोषवान्घोषवन्तौघोषवन्तः
द्वितीयाघोषवन्तम्घोषवन्तौघोषवतः
तृतीयाघोषवताघोषवद्भ्याम्घोषवद्भिः
चतुर्थीघोषवतेघोषवद्भ्याम्घोषवद्भ्यः
पञ्चमीघोषवतःघोषवद्भ्याम्घोषवद्भ्यः
षष्ठीघोषवतःघोषवतोःघोषवताम्
सप्तमीघोषवतिघोषवतोःघोषवत्सु
सम्बोधनहे घोषवन्हे घोषवन्तौहे घोषवन्तः

अर्थ: —
English: sounding, making a noise, Āp. i, 11, 8; MBh.; R. v; BhP. ii

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

घोषवत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाघोषवत् / घोषवद्घोषवतीघोषवन्ति
द्वितीयाघोषवत् / घोषवद्घोषवतीघोषवन्ति
तृतीयाघोषवताघोषवद्भ्याम्घोषवद्भिः
चतुर्थीघोषवतेघोषवद्भ्याम्घोषवद्भ्यः
पञ्चमीघोषवतःघोषवद्भ्याम्घोषवद्भ्यः
षष्ठीघोषवतःघोषवतोःघोषवताम्
सप्तमीघोषवतिघोषवतोःघोषवत्सु
सम्बोधनहे घोषवत् / हे घोषवद्हे घोषवतीहे घोषवन्ति

अर्थ: —
English: sounding, making a noise, Āp. i, 11, 8; MBh.; R. v; BhP. ii

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें