🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:56:20 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चक्रधर (पुंलिङ्ग)

विष्णु का विशेषण

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचक्रधरःचक्रधरौचक्रधराः
द्वितीयाचक्रधरम्चक्रधरौचक्रधरान्
तृतीयाचक्रधरेणचक्रधराभ्याम्चक्रधरैः
चतुर्थीचक्रधरायचक्रधराभ्याम्चक्रधरेभ्यः
पञ्चमीचक्रधरात् / चक्रधराद्चक्रधराभ्याम्चक्रधरेभ्यः
षष्ठीचक्रधरस्यचक्रधरयोःचक्रधराणाम्
सप्तमीचक्रधरेचक्रधरयोःचक्रधरेषु
सम्बोधनहे चक्रधरहे चक्रधरौहे चक्रधराः

अर्थ: विष्णु का विशेषण

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

चक्रधर (नपुंसकलिङ्ग)

विष्णु का विशेषण

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचक्रधरम्चक्रधरेचक्रधराणि
द्वितीयाचक्रधरम्चक्रधरेचक्रधराणि
तृतीयाचक्रधरेणचक्रधराभ्याम्चक्रधरैः
चतुर्थीचक्रधरायचक्रधराभ्याम्चक्रधरेभ्यः
पञ्चमीचक्रधरात् / चक्रधराद्चक्रधराभ्याम्चक्रधरेभ्यः
षष्ठीचक्रधरस्यचक्रधरयोःचक्रधराणाम्
सप्तमीचक्रधरेचक्रधरयोःचक्रधरेषु
सम्बोधनहे चक्रधरहे चक्रधरेहे चक्रधराणि

अर्थ: विष्णु का विशेषण
English: or m. bearing a wheel, wheel-bearer, Pañcat. v, 3, 10/11 ff. (once -धार)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें