🕉️ 21 November 2026, Saturday · 01:34:30 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चनिष्ठ (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचनिष्ठःचनिष्ठौचनिष्ठाः
द्वितीयाचनिष्ठम्चनिष्ठौचनिष्ठान्
तृतीयाचनिष्ठेनचनिष्ठाभ्याम्चनिष्ठैः
चतुर्थीचनिष्ठायचनिष्ठाभ्याम्चनिष्ठेभ्यः
पञ्चमीचनिष्ठात् / चनिष्ठाद्चनिष्ठाभ्याम्चनिष्ठेभ्यः
षष्ठीचनिष्ठस्यचनिष्ठयोःचनिष्ठानाम्
सप्तमीचनिष्ठेचनिष्ठयोःचनिष्ठेषु
सम्बोधनहे चनिष्ठहे चनिष्ठौहे चनिष्ठाः

अर्थ: —
English: (superl. fr. च॑नस्) very acceptable, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

चनिष्ठ (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचनिष्ठम्चनिष्ठेचनिष्ठानि
द्वितीयाचनिष्ठम्चनिष्ठेचनिष्ठानि
तृतीयाचनिष्ठेनचनिष्ठाभ्याम्चनिष्ठैः
चतुर्थीचनिष्ठायचनिष्ठाभ्याम्चनिष्ठेभ्यः
पञ्चमीचनिष्ठात् / चनिष्ठाद्चनिष्ठाभ्याम्चनिष्ठेभ्यः
षष्ठीचनिष्ठस्यचनिष्ठयोःचनिष्ठानाम्
सप्तमीचनिष्ठेचनिष्ठयोःचनिष्ठेषु
सम्बोधनहे चनिष्ठहे चनिष्ठेहे चनिष्ठानि

अर्थ: —
English: (superl. fr. च॑नस्) very acceptable, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें