🕉️ 21 November 2026, Saturday · 06:28:16 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चन्दनमय (पुंलिङ्ग)

चन्दन (ल्युट् चन्दन) + मय (एक दानव)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचन्दनमयःचन्दनमयौचन्दनमयाः
द्वितीयाचन्दनमयम्चन्दनमयौचन्दनमयान्
तृतीयाचन्दनमयेनचन्दनमयाभ्याम्चन्दनमयैः
चतुर्थीचन्दनमयायचन्दनमयाभ्याम्चन्दनमयेभ्यः
पञ्चमीचन्दनमयात् / चन्दनमयाद्चन्दनमयाभ्याम्चन्दनमयेभ्यः
षष्ठीचन्दनमयस्यचन्दनमययोःचन्दनमयानाम्
सप्तमीचन्दनमयेचन्दनमययोःचन्दनमयेषु
सम्बोधनहे चन्दनमयहे चन्दनमयौहे चन्दनमयाः

अर्थ: चन्दन (ल्युट् चन्दन) + मय (एक दानव)
English: made or consisting of sandal-wood, VarBṛS.; Kād.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

चन्दनमय (नपुंसकलिङ्ग)

चन्दन (ल्युट् चन्दन) + मय (उदा.कनकमय, काष्ठमय)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचन्दनमयम्चन्दनमयेचन्दनमयानि
द्वितीयाचन्दनमयम्चन्दनमयेचन्दनमयानि
तृतीयाचन्दनमयेनचन्दनमयाभ्याम्चन्दनमयैः
चतुर्थीचन्दनमयायचन्दनमयाभ्याम्चन्दनमयेभ्यः
पञ्चमीचन्दनमयात् / चन्दनमयाद्चन्दनमयाभ्याम्चन्दनमयेभ्यः
षष्ठीचन्दनमयस्यचन्दनमययोःचन्दनमयानाम्
सप्तमीचन्दनमयेचन्दनमययोःचन्दनमयेषु
सम्बोधनहे चन्दनमयहे चन्दनमयेहे चन्दनमयानि

अर्थ: चन्दन (ल्युट् चन्दन) + मय (उदा.कनकमय, काष्ठमय)
English: made or consisting of sandal-wood, VarBṛS.; Kād.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें