🕉️ 21 November 2026, Saturday · 08:39:17 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चन्दन (पुंलिङ्ग)

ल्युट् चन्दन

🔎 आपका लिखा रूप चन्दनाय = चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचन्दनःचन्दनौचन्दनाः
द्वितीयाचन्दनम्चन्दनौचन्दनान्
तृतीयाचन्दनेनचन्दनाभ्याम्चन्दनैः
चतुर्थीचन्दनायचन्दनाभ्याम्चन्दनेभ्यः
पञ्चमीचन्दनात् / चन्दनाद्चन्दनाभ्याम्चन्दनेभ्यः
षष्ठीचन्दनस्यचन्दनयोःचन्दनानाम्
सप्तमीचन्दनेचन्दनयोःचन्दनेषु
सम्बोधनहे चन्दनहे चन्दनौहे चन्दनाः

अर्थ: ल्युट् चन्दन
संस्कृत: चन्दनः · पर्याय: गन्धसार, मलयज, भद्रश्री

📚 अमरकोश में:
• चन्दन (२.६.१३२) — पर्याय: गन्धसार, मलयज, भद्रश्री

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

चन्दन (नपुंसकलिङ्ग)

ल्युट् चन्दन

🔎 आपका लिखा रूप चन्दनाय = चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचन्दनम्चन्दनेचन्दनानि
द्वितीयाचन्दनम्चन्दनेचन्दनानि
तृतीयाचन्दनेनचन्दनाभ्याम्चन्दनैः
चतुर्थीचन्दनायचन्दनाभ्याम्चन्दनेभ्यः
पञ्चमीचन्दनात् / चन्दनाद्चन्दनाभ्याम्चन्दनेभ्यः
षष्ठीचन्दनस्यचन्दनयोःचन्दनानाम्
सप्तमीचन्दनेचन्दनयोःचन्दनेषु
सम्बोधनहे चन्दनहे चन्दनेहे चन्दनानि

अर्थ: ल्युट् चन्दन
संस्कृत: चन्दनः · पर्याय: गन्धसार, मलयज, भद्रश्री

📚 अमरकोश में:
• चन्दन (२.६.१३२) — पर्याय: गन्धसार, मलयज, भद्रश्री

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें