🕉️ 19 November 2026, Thursday · 02:13:24 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चर्म (नपुंसकलिङ्ग)

चर्मन् - अच्, टिलोपः

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचर्मम्चर्मेचर्माणि
द्वितीयाचर्मम्चर्मेचर्माणि
तृतीयाचर्मेणचर्माभ्याम्चर्मैः
चतुर्थीचर्मायचर्माभ्याम्चर्मेभ्यः
पञ्चमीचर्मात् / चर्माद्चर्माभ्याम्चर्मेभ्यः
षष्ठीचर्मस्यचर्मयोःचर्माणाम्
सप्तमीचर्मेचर्मयोःचर्मेषु
सम्बोधनहे चर्महे चर्मेहे चर्माणि

अर्थ: चर्मन् - अच्, टिलोपः

📚 अमरकोश में:
• मृगचर्म (२.७.५०) — पर्याय: अजिन, कृत्ति
• ढाल (२.८.९०) — पर्याय: फलक, फल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

चर्म (पुंलिङ्ग)

चर्मन् - अच्, टिलोपः

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचर्मःचर्मौचर्माः
द्वितीयाचर्मम्चर्मौचर्मान्
तृतीयाचर्मेणचर्माभ्याम्चर्मैः
चतुर्थीचर्मायचर्माभ्याम्चर्मेभ्यः
पञ्चमीचर्मात् / चर्माद्चर्माभ्याम्चर्मेभ्यः
षष्ठीचर्मस्यचर्मयोःचर्माणाम्
सप्तमीचर्मेचर्मयोःचर्मेषु
सम्बोधनहे चर्महे चर्मौहे चर्माः

अर्थ: चर्मन् - अच्, टिलोपः
English: in comp. (and twice ifc. See ऋषभ- and स-) for च॑र्मन्

📚 अमरकोश में:
• मृगचर्म (२.७.५०) — पर्याय: अजिन, कृत्ति
• ढाल (२.८.९०) — पर्याय: फलक, फल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

चर्मन् (नपुंसकलिङ्ग)

मनिन् त्वचा

🔎 आपका लिखा रूप चर्म = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचर्मचर्मणीचर्माणि
द्वितीयाचर्मचर्मणीचर्माणि
तृतीयाचर्मणाचर्मभ्याम्चर्मभिः
चतुर्थीचर्मणेचर्मभ्याम्चर्मभ्यः
पञ्चमीचर्मणःचर्मभ्याम्चर्मभ्यः
षष्ठीचर्मणःचर्मणोःचर्मणाम्
सप्तमीचर्मणिचर्मणोःचर्मसु
सम्बोधनहे चर्मन् / हे चर्महे चर्मणीहे चर्माणि

अर्थ: मनिन् त्वचा
संस्कृत: मृगचर्मः, फलकः · पर्याय: अजिन, कृत्ति

📚 अमरकोश में:
• मृगचर्म (२.७.५०) — पर्याय: अजिन, कृत्ति
• ढाल (२.८.९०) — पर्याय: फलक, फल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें