🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:14:52 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चर्यानाथ (पुंलिङ्ग)

चर्या (इधर-उधर जाना, हिलना-जुलना) + अनाथ ("असहाय, निर्धन)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचर्यानाथःचर्यानाथौचर्यानाथाः
द्वितीयाचर्यानाथम्चर्यानाथौचर्यानाथान्
तृतीयाचर्यानाथेनचर्यानाथाभ्याम्चर्यानाथैः
चतुर्थीचर्यानाथायचर्यानाथाभ्याम्चर्यानाथेभ्यः
पञ्चमीचर्यानाथात् / चर्यानाथाद्चर्यानाथाभ्याम्चर्यानाथेभ्यः
षष्ठीचर्यानाथस्यचर्यानाथयोःचर्यानाथानाम्
सप्तमीचर्यानाथेचर्यानाथयोःचर्यानाथेषु
सम्बोधनहे चर्यानाथहे चर्यानाथौहे चर्यानाथाः

अर्थ: चर्या (इधर-उधर जाना, हिलना-जुलना) + अनाथ ("असहाय, निर्धन)
English: N. of a sage, Sarvad.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬