🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:45:03 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चिक्कण (पुंलिङ्ग)

चिक्क्, क्विप् चिक् तं कणति- कण शब्दे - अच् तारा .

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचिक्कणःचिक्कणौचिक्कणाः
द्वितीयाचिक्कणम्चिक्कणौचिक्कणान्
तृतीयाचिक्कणेनचिक्कणाभ्याम्चिक्कणैः
चतुर्थीचिक्कणायचिक्कणाभ्याम्चिक्कणेभ्यः
पञ्चमीचिक्कणात् / चिक्कणाद्चिक्कणाभ्याम्चिक्कणेभ्यः
षष्ठीचिक्कणस्यचिक्कणयोःचिक्कणानाम्
सप्तमीचिक्कणेचिक्कणयोःचिक्कणेषु
सम्बोधनहे चिक्कणहे चिक्कणौहे चिक्कणाः

अर्थ: चिक्क्, क्विप् चिक् तं कणति- कण शब्दे - अच् तारा .
संस्कृत: पर्याय: मसृण, स्निग्ध

📚 अमरकोश में:
• चिकना (२.९.४७) — पर्याय: मसृण, स्निग्ध

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

चिक्कण (नपुंसकलिङ्ग)

चिक्क्, क्विप् चिक् तं कणति- कण शब्दे - अच् तारा .

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचिक्कणम्चिक्कणेचिक्कणानि
द्वितीयाचिक्कणम्चिक्कणेचिक्कणानि
तृतीयाचिक्कणेनचिक्कणाभ्याम्चिक्कणैः
चतुर्थीचिक्कणायचिक्कणाभ्याम्चिक्कणेभ्यः
पञ्चमीचिक्कणात् / चिक्कणाद्चिक्कणाभ्याम्चिक्कणेभ्यः
षष्ठीचिक्कणस्यचिक्कणयोःचिक्कणानाम्
सप्तमीचिक्कणेचिक्कणयोःचिक्कणेषु
सम्बोधनहे चिक्कणहे चिक्कणेहे चिक्कणानि

अर्थ: चिक्क्, क्विप् चिक् तं कणति- कण शब्दे - अच् तारा .
संस्कृत: पर्याय: मसृण, स्निग्ध

📚 अमरकोश में:
• चिकना (२.९.४७) — पर्याय: मसृण, स्निग्ध

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬