🕉️ 21 November 2026, Saturday · 06:26:20 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चीरभृत् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचीरभृत् / चीरभृद्चीरभृतौचीरभृतः
द्वितीयाचीरभृतम्चीरभृतौचीरभृतः
तृतीयाचीरभृताचीरभृद्भ्याम्चीरभृद्भिः
चतुर्थीचीरभृतेचीरभृद्भ्याम्चीरभृद्भ्यः
पञ्चमीचीरभृतःचीरभृद्भ्याम्चीरभृद्भ्यः
षष्ठीचीरभृतःचीरभृतोःचीरभृताम्
सप्तमीचीरभृतिचीरभृतोःचीरभृत्सु
सम्बोधनहे चीरभृत् / हे चीरभृद्हे चीरभृतौहे चीरभृतः

अर्थ: —
English: clothed in bark or rags, Ragh. iii, 22.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

चीरभृत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचीरभृत् / चीरभृद्चीरभृतीचीरभृन्ति
द्वितीयाचीरभृत् / चीरभृद्चीरभृतीचीरभृन्ति / चीरभाणि
तृतीयाचीरभ्णा / चीरभृताचीरभृद्भ्याम् / चीरभभ्याम्चीरभृद्भिः / चीरभभिः
चतुर्थीचीरभ्णे / चीरभृतेचीरभृद्भ्याम् / चीरभभ्याम्चीरभृद्भ्यः / चीरभभ्यः
पञ्चमीचीरभ्णः / चीरभृतःचीरभृद्भ्याम् / चीरभभ्याम्चीरभृद्भ्यः / चीरभभ्यः
षष्ठीचीरभ्णः / चीरभृतःचीरभ्णोः / चीरभृतोःचीरभ्णाम् / चीरभृताम्
सप्तमीचीरभणि / चीरभ्णि / चीरभृतिचीरभ्णोः / चीरभृतोःचीरभृत्सु / चीरभसु
सम्बोधनहे चीरभृत् / हे चीरभृद्हे चीरभृतीहे चीरभृन्ति

अर्थ: —
English: clothed in bark or rags, Ragh. iii, 22.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें