🕉️ 21 November 2026, Saturday · 08:31:32 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चीरल्लि (पुंलिङ्ग)

एक प्रकार की बड़ी मछली

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचीरल्लिःचीरल्लीचीरल्लयः
द्वितीयाचीरल्लिम्चीरल्लीचीरल्लीन्
तृतीयाचीरल्लिनाचीरल्लिभ्याम्चीरल्लिभिः
चतुर्थीचीरल्लयेचीरल्लिभ्याम्चीरल्लिभ्यः
पञ्चमीचीरल्लेःचीरल्लिभ्याम्चीरल्लिभ्यः
षष्ठीचीरल्लेःचीरल्ल्योःचीरल्लीनाम्
सप्तमीचीरल्लौचीरल्ल्योःचीरल्लिषु
सम्बोधनहे चीरल्लेहे चीरल्लीहे चीरल्लयः

अर्थ: एक प्रकार की बड़ी मछली

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

चीरल्लि (नपुंसकलिङ्ग)

एक प्रकार की बड़ी मछली

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचीरल्लिचीरल्लिनीचीरल्लीनि
द्वितीयाचीरल्लिचीरल्लिनीचीरल्लीनि
तृतीयाचीरल्लिनाचीरल्लिभ्याम्चीरल्लिभिः
चतुर्थीचीरल्लिने / चीरल्लयेचीरल्लिभ्याम्चीरल्लिभ्यः
पञ्चमीचीरल्लिनः / चीरल्लेःचीरल्लिभ्याम्चीरल्लिभ्यः
षष्ठीचीरल्लिनः / चीरल्लेःचीरल्लिनोः / चीरल्ल्योःचीरल्लीनाम्
सप्तमीचीरल्लिनि / चीरल्लौचीरल्लिनोः / चीरल्ल्योःचीरल्लिषु
सम्बोधनहे चीरल्लि / हे चीरल्लेहे चीरल्लिनीहे चीरल्लीनि

अर्थ: एक प्रकार की बड़ी मछली
English: a kind of large fish, Suśr. vi, 35, 4

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें