🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:00:39 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

छत्रिक (पुंलिङ्ग)

छाता लेकर चलने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाछत्रिकःछत्रिकौछत्रिकाः
द्वितीयाछत्रिकम्छत्रिकौछत्रिकान्
तृतीयाछत्रिकेणछत्रिकाभ्याम्छत्रिकैः
चतुर्थीछत्रिकायछत्रिकाभ्याम्छत्रिकेभ्यः
पञ्चमीछत्रिकात् / छत्रिकाद्छत्रिकाभ्याम्छत्रिकेभ्यः
षष्ठीछत्रिकस्यछत्रिकयोःछत्रिकाणाम्
सप्तमीछत्रिकेछत्रिकयोःछत्रिकेषु
सम्बोधनहे छत्रिकहे छत्रिकौहे छत्रिकाः

अर्थ: छाता लेकर चलने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें