🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:30:00 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

छत्रिन् (पुंलिङ्ग)

छाता रखने वाला या लेकर चलने वाला

🔎 आपका लिखा रूप छत्री = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाछत्रीछत्रिणौछत्रिणः
द्वितीयाछत्रिणम्छत्रिणौछत्रिणः
तृतीयाछत्रिणाछत्रिभ्याम्छत्रिभिः
चतुर्थीछत्रिणेछत्रिभ्याम्छत्रिभ्यः
पञ्चमीछत्रिणःछत्रिभ्याम्छत्रिभ्यः
षष्ठीछत्रिणःछत्रिणोःछत्रिणाम्
सप्तमीछत्रिणिछत्रिणोःछत्रिषु
सम्बोधनहे छत्रिन्हे छत्रिणौहे छत्रिणः

अर्थ: छाता रखने वाला या लेकर चलने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

छत्रिन् (स्त्रीलिङ्ग)

छाता रखने वाला या लेकर चलने वाला

🔎 आपका लिखा रूप छत्री = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाछत्रीछत्रिनौछत्रिनः
द्वितीयाछत्रिनम्छत्रिनौछत्रिनः
तृतीयाछत्रिनाछत्रिभ्याम्छत्रिभिः
चतुर्थीछत्रिनेछत्रिभ्याम्छत्रिभ्यः
पञ्चमीछत्रिनःछत्रिभ्याम्छत्रिभ्यः
षष्ठीछत्रिनःछत्रिनोःछत्रिनाम्
सप्तमीछत्रिनिछत्रिनोःछत्रिषु
सम्बोधनहे छत्रिन्हे छत्रिनौहे छत्रिनः

अर्थ: छाता रखने वाला या लेकर चलने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें