🕉️ 19 November 2026, Thursday · 11:45:11 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

जज्ञि (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजज्ञिःजज्ञीजज्ञयः
द्वितीयाजज्ञिम्जज्ञीजज्ञीन्
तृतीयाजज्ञिनाजज्ञिभ्याम्जज्ञिभिः
चतुर्थीजज्ञयेजज्ञिभ्याम्जज्ञिभ्यः
पञ्चमीजज्ञेःजज्ञिभ्याम्जज्ञिभ्यः
षष्ठीजज्ञेःजज्ञ्योःजज्ञीनाम्
सप्तमीजज्ञौजज्ञ्योःजज्ञिषु
सम्बोधनहे जज्ञेहे जज्ञीहे जज्ञयः

अर्थ: —
English: (√ जन् redupl. Pāṇ. iii, 2, 171 and Vārtt. 3) germinating, shooting, TS. vii, 5, 20, 1

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

जज्ञि (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजज्ञिजज्ञिनीजज्ञीनि
द्वितीयाजज्ञिजज्ञिनीजज्ञीनि
तृतीयाजज्ञिनाजज्ञिभ्याम्जज्ञिभिः
चतुर्थीजज्ञिने / जज्ञयेजज्ञिभ्याम्जज्ञिभ्यः
पञ्चमीजज्ञिनः / जज्ञेःजज्ञिभ्याम्जज्ञिभ्यः
षष्ठीजज्ञिनः / जज्ञेःजज्ञिनोः / जज्ञ्योःजज्ञीनाम्
सप्तमीजज्ञिनि / जज्ञौजज्ञिनोः / जज्ञ्योःजज्ञिषु
सम्बोधनहे जज्ञि / हे जज्ञेहे जज्ञिनीहे जज्ञीनि

अर्थ: —
English: (√ जन् redupl. Pāṇ. iii, 2, 171 and Vārtt. 3) germinating, shooting, TS. vii, 5, 20, 1

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें