🕉️ 22 November 2026, Sunday · 12:31:53 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

जन्मपता (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप जन्मपति = सप्तमी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजन्मपताजन्मपतेजन्मपताः
द्वितीयाजन्मपताम्जन्मपतेजन्मपताः
तृतीयाजन्मपतयाजन्मपताभ्याम्जन्मपताभिः
चतुर्थीजन्मपतायैजन्मपताभ्याम्जन्मपताभ्यः
पञ्चमीजन्मपतायाःजन्मपताभ्याम्जन्मपताभ्यः
षष्ठीजन्मपतायाःजन्मपतयोःजन्मपतानाम्
सप्तमीजन्मपतायाम्जन्मपतयोःजन्मपतासु
सम्बोधनहे जन्मपतेहे जन्मपतेहे जन्मपताः

अर्थ: —
English: the regent of a planet under which any one is born, VarBṛ. xv, 3.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬