🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:25:51 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

जम्भ्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजम्भ्यःजम्भ्यौजम्भ्याः
द्वितीयाजम्भ्यम्जम्भ्यौजम्भ्यान्
तृतीयाजम्भ्येनजम्भ्याभ्याम्जम्भ्यैः
चतुर्थीजम्भ्यायजम्भ्याभ्याम्जम्भ्येभ्यः
पञ्चमीजम्भ्यात् / जम्भ्याद्जम्भ्याभ्याम्जम्भ्येभ्यः
षष्ठीजम्भ्यस्यजम्भ्ययोःजम्भ्यानाम्
सप्तमीजम्भ्येजम्भ्ययोःजम्भ्येषु
सम्बोधनहे जम्भ्यहे जम्भ्यौहे जम्भ्याः

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

जम्भ्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजम्भ्यम्जम्भ्येजम्भ्यानि
द्वितीयाजम्भ्यम्जम्भ्येजम्भ्यानि
तृतीयाजम्भ्येनजम्भ्याभ्याम्जम्भ्यैः
चतुर्थीजम्भ्यायजम्भ्याभ्याम्जम्भ्येभ्यः
पञ्चमीजम्भ्यात् / जम्भ्याद्जम्भ्याभ्याम्जम्भ्येभ्यः
षष्ठीजम्भ्यस्यजम्भ्ययोःजम्भ्यानाम्
सप्तमीजम्भ्येजम्भ्ययोःजम्भ्येषु
सम्बोधनहे जम्भ्यहे जम्भ्येहे जम्भ्यानि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें