🕉️ 22 November 2026, Sunday · 12:39:10 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

जयादित्य (पुंलिङ्ग)

जय (जीत, विजयोत्सव) + आदित्य (अदिति का पुत्र, देव)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजयादित्यःजयादित्यौजयादित्याः
द्वितीयाजयादित्यम्जयादित्यौजयादित्यान्
तृतीयाजयादित्येनजयादित्याभ्याम्जयादित्यैः
चतुर्थीजयादित्यायजयादित्याभ्याम्जयादित्येभ्यः
पञ्चमीजयादित्यात् / जयादित्याद्जयादित्याभ्याम्जयादित्येभ्यः
षष्ठीजयादित्यस्यजयादित्ययोःजयादित्यानाम्
सप्तमीजयादित्येजयादित्ययोःजयादित्येषु
सम्बोधनहे जयादित्यहे जयादित्यौहे जयादित्याः

अर्थ: जय (जीत, विजयोत्सव) + आदित्य (अदिति का पुत्र, देव)
English: N. of a king (Vāmana's fellow-author of Kāś.), Mn. i, 6/7; iii, 119/120

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬