🕉️ 22 November 2026, Sunday · 04:24:38 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

जलजिह्व (पुंलिङ्ग)

मगरमच्छ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजलजिह्वःजलजिह्वौजलजिह्वाः
द्वितीयाजलजिह्वम्जलजिह्वौजलजिह्वान्
तृतीयाजलजिह्वेनजलजिह्वाभ्याम्जलजिह्वैः
चतुर्थीजलजिह्वायजलजिह्वाभ्याम्जलजिह्वेभ्यः
पञ्चमीजलजिह्वात् / जलजिह्वाद्जलजिह्वाभ्याम्जलजिह्वेभ्यः
षष्ठीजलजिह्वस्यजलजिह्वयोःजलजिह्वानाम्
सप्तमीजलजिह्वेजलजिह्वयोःजलजिह्वेषु
सम्बोधनहे जलजिह्वहे जलजिह्वौहे जलजिह्वाः

अर्थ: मगरमच्छ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬