🕉️ 22 November 2026, Sunday · 03:21:31 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

जलसिक्त (पुंलिङ्ग)

जल (स्फूर्तिहीन, ठण्डा) + सिक्त (तर किया गया, गीला किया गया)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजलसिक्तःजलसिक्तौजलसिक्ताः
द्वितीयाजलसिक्तम्जलसिक्तौजलसिक्तान्
तृतीयाजलसिक्तेनजलसिक्ताभ्याम्जलसिक्तैः
चतुर्थीजलसिक्तायजलसिक्ताभ्याम्जलसिक्तेभ्यः
पञ्चमीजलसिक्तात् / जलसिक्ताद्जलसिक्ताभ्याम्जलसिक्तेभ्यः
षष्ठीजलसिक्तस्यजलसिक्तयोःजलसिक्तानाम्
सप्तमीजलसिक्तेजलसिक्तयोःजलसिक्तेषु
सम्बोधनहे जलसिक्तहे जलसिक्तौहे जलसिक्ताः

अर्थ: जल (स्फूर्तिहीन, ठण्डा) + सिक्त (तर किया गया, गीला किया गया)
English: water-sprinkled, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

जलसिक्त (नपुंसकलिङ्ग)

जल (स्फूर्तिहीन, ठण्डा) + सिक्त (तर किया गया, गीला किया गया)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजलसिक्तम्जलसिक्तेजलसिक्तानि
द्वितीयाजलसिक्तम्जलसिक्तेजलसिक्तानि
तृतीयाजलसिक्तेनजलसिक्ताभ्याम्जलसिक्तैः
चतुर्थीजलसिक्तायजलसिक्ताभ्याम्जलसिक्तेभ्यः
पञ्चमीजलसिक्तात् / जलसिक्ताद्जलसिक्ताभ्याम्जलसिक्तेभ्यः
षष्ठीजलसिक्तस्यजलसिक्तयोःजलसिक्तानाम्
सप्तमीजलसिक्तेजलसिक्तयोःजलसिक्तेषु
सम्बोधनहे जलसिक्तहे जलसिक्तेहे जलसिक्तानि

अर्थ: जल (स्फूर्तिहीन, ठण्डा) + सिक्त (तर किया गया, गीला किया गया)
English: water-sprinkled, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬