🕉️ 23 November 2026, Monday · 02:11:51 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

जायम्पती (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजायम्पतीःजायम्पत्यौजायम्पत्यः
द्वितीयाजायम्पत्यम्जायम्पत्यौजायम्पत्यः
तृतीयाजायम्पत्याजायम्पतीभ्याम्जायम्पतीभिः
चतुर्थीजायम्पत्येजायम्पतीभ्याम्जायम्पतीभ्यः
पञ्चमीजायम्पत्युःजायम्पतीभ्याम्जायम्पतीभ्यः
षष्ठीजायम्पत्युःजायम्पत्योःजायम्पत्याम्
सप्तमीजायम्पत्यिजायम्पत्योःजायम्पतीषु
सम्बोधनहे जायम्पतीःहे जायम्पत्यौहे जायम्पत्यः

अर्थ: —
English: du. (formed after द॑म्-प्°) = °या-प्°, Kāṭh. vi, 4 (cf. °याम्-पतिक.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬