🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:41:56 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

जुष्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजुष्यःजुष्यौजुष्याः
द्वितीयाजुष्यम्जुष्यौजुष्यान्
तृतीयाजुष्येणजुष्याभ्याम्जुष्यैः
चतुर्थीजुष्यायजुष्याभ्याम्जुष्येभ्यः
पञ्चमीजुष्यात् / जुष्याद्जुष्याभ्याम्जुष्येभ्यः
षष्ठीजुष्यस्यजुष्ययोःजुष्याणाम्
सप्तमीजुष्येजुष्ययोःजुष्येषु
सम्बोधनहे जुष्यहे जुष्यौहे जुष्याः

अर्थ: —
English: fut. p.p. Pāṇ. iii, 1, 109.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

जुष्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजुष्यम्जुष्येजुष्याणि
द्वितीयाजुष्यम्जुष्येजुष्याणि
तृतीयाजुष्येणजुष्याभ्याम्जुष्यैः
चतुर्थीजुष्यायजुष्याभ्याम्जुष्येभ्यः
पञ्चमीजुष्यात् / जुष्याद्जुष्याभ्याम्जुष्येभ्यः
षष्ठीजुष्यस्यजुष्ययोःजुष्याणाम्
सप्तमीजुष्येजुष्ययोःजुष्येषु
सम्बोधनहे जुष्यहे जुष्येहे जुष्याणि

अर्थ: —
English: fut. p.p. Pāṇ. iii, 1, 109.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें