🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:10:03 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ज्ञानता (स्त्रीलिङ्ग)

जानना, समझना, परिचित होना, प्रवीणता

🔎 आपका लिखा रूप ज्ञानतः = पञ्चमी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाज्ञानताज्ञानतेज्ञानताः
द्वितीयाज्ञानताम्ज्ञानतेज्ञानताः
तृतीयाज्ञानतयाज्ञानताभ्याम्ज्ञानताभिः
चतुर्थीज्ञानतायैज्ञानताभ्याम्ज्ञानताभ्यः
पञ्चमीज्ञानतायाःज्ञानताभ्याम्ज्ञानताभ्यः
षष्ठीज्ञानतायाःज्ञानतयोःज्ञानतानाम्
सप्तमीज्ञानतायाम्ज्ञानतयोःज्ञानतासु
सम्बोधनहे ज्ञानतेहे ज्ञानतेहे ज्ञानताः

अर्थ: जानना, समझना, परिचित होना, प्रवीणता

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬