🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:34:39 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ज्ञानतीर्थ (नपुंसकलिङ्ग)

ज्ञान (जानना, समझना) + तीर्थ (मार्ग, सड़क)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाज्ञानतीर्थम्ज्ञानतीर्थेज्ञानतीर्थानि
द्वितीयाज्ञानतीर्थम्ज्ञानतीर्थेज्ञानतीर्थानि
तृतीयाज्ञानतीर्थेनज्ञानतीर्थाभ्याम्ज्ञानतीर्थैः
चतुर्थीज्ञानतीर्थायज्ञानतीर्थाभ्याम्ज्ञानतीर्थेभ्यः
पञ्चमीज्ञानतीर्थात् / ज्ञानतीर्थाद्ज्ञानतीर्थाभ्याम्ज्ञानतीर्थेभ्यः
षष्ठीज्ञानतीर्थस्यज्ञानतीर्थयोःज्ञानतीर्थानाम्
सप्तमीज्ञानतीर्थेज्ञानतीर्थयोःज्ञानतीर्थेषु
सम्बोधनहे ज्ञानतीर्थहे ज्ञानतीर्थेहे ज्ञानतीर्थानि

अर्थ: ज्ञान (जानना, समझना) + तीर्थ (मार्ग, सड़क)
English: N. of a Tīrtha, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें