🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:18:29 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ज्योतित (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाज्योतितःज्योतितौज्योतिताः
द्वितीयाज्योतितम्ज्योतितौज्योतितान्
तृतीयाज्योतितेनज्योतिताभ्याम्ज्योतितैः
चतुर्थीज्योतितायज्योतिताभ्याम्ज्योतितेभ्यः
पञ्चमीज्योतितात् / ज्योतिताद्ज्योतिताभ्याम्ज्योतितेभ्यः
षष्ठीज्योतितस्यज्योतितयोःज्योतितानाम्
सप्तमीज्योतितेज्योतितयोःज्योतितेषु
सम्बोधनहे ज्योतितहे ज्योतितौहे ज्योतिताः

अर्थ: —
English: = °तिष्-मत्, AgP. cccxxix.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

ज्योतित (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाज्योतितम्ज्योतितेज्योतितानि
द्वितीयाज्योतितम्ज्योतितेज्योतितानि
तृतीयाज्योतितेनज्योतिताभ्याम्ज्योतितैः
चतुर्थीज्योतितायज्योतिताभ्याम्ज्योतितेभ्यः
पञ्चमीज्योतितात् / ज्योतिताद्ज्योतिताभ्याम्ज्योतितेभ्यः
षष्ठीज्योतितस्यज्योतितयोःज्योतितानाम्
सप्तमीज्योतितेज्योतितयोःज्योतितेषु
सम्बोधनहे ज्योतितहे ज्योतितेहे ज्योतितानि

अर्थ: —
English: = °तिष्-मत्, AgP. cccxxix.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें