🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:25:38 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ज्वलता (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप ज्वलति = सप्तमी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाज्वलताज्वलतेज्वलताः
द्वितीयाज्वलताम्ज्वलतेज्वलताः
तृतीयाज्वलतयाज्वलताभ्याम्ज्वलताभिः
चतुर्थीज्वलतायैज्वलताभ्याम्ज्वलताभ्यः
पञ्चमीज्वलतायाःज्वलताभ्याम्ज्वलताभ्यः
षष्ठीज्वलतायाःज्वलतयोःज्वलतानाम्
सप्तमीज्वलतायाम्ज्वलतयोःज्वलतासु
सम्बोधनहे ज्वलतेहे ज्वलतेहे ज्वलताः

अर्थ: —
English: (Pāṇ. iii, 1, 140) flame, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

ज्वलत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप ज्वलति = सप्तमी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाज्वलत् / ज्वलद्ज्वलतीज्वलन्ति
द्वितीयाज्वलत् / ज्वलद्ज्वलतीज्वलन्ति
तृतीयाज्वलताज्वलद्भ्याम्ज्वलद्भिः
चतुर्थीज्वलतेज्वलद्भ्याम्ज्वलद्भ्यः
पञ्चमीज्वलतःज्वलद्भ्याम्ज्वलद्भ्यः
षष्ठीज्वलतःज्वलतोःज्वलताम्
सप्तमीज्वलतिज्वलतोःज्वलत्सु
सम्बोधनहे ज्वलत् / हे ज्वलद्हे ज्वलतीहे ज्वलन्ति

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें