🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:43:16 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तक्षिणी (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातक्षिणीतक्षिण्यौतक्षिण्यः
द्वितीयातक्षिणीम्तक्षिण्यौतक्षिणीः
तृतीयातक्षिण्यातक्षिणीभ्याम्तक्षिणीभिः
चतुर्थीतक्षिण्यैतक्षिणीभ्याम्तक्षिणीभ्यः
पञ्चमीतक्षिण्याःतक्षिणीभ्याम्तक्षिणीभ्यः
षष्ठीतक्षिण्याःतक्षिण्योःतक्षिणीनाम्
सप्तमीतक्षिण्याम्तक्षिण्योःतक्षिणीषु
सम्बोधनहे तक्षिणिहे तक्षिण्यौहे तक्षिण्यः

अर्थ: —
English: = °क्षणी, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬