🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:26:51 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तनुधी (पुंलिङ्ग)

ओछे मन वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातनुधीःतनुधियौतनुधियः
द्वितीयातनुधियम्तनुधियौतनुधियः
तृतीयातनुधियातनुधीभ्याम्तनुधीभिः
चतुर्थीतनुधियेतनुधीभ्याम्तनुधीभ्यः
पञ्चमीतनुधियःतनुधीभ्याम्तनुधीभ्यः
षष्ठीतनुधियःतनुधियोःतनुधियाम्
सप्तमीतनुधियितनुधियोःतनुधीषु
सम्बोधनहे तनुधीःहे तनुधियौहे तनुधियः

अर्थ: ओछे मन वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

तनुधी (नपुंसकलिङ्ग)

ओछे मन वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातनुधितनुधिनीतनुधीनि
द्वितीयातनुधितनुधिनीतनुधीनि
तृतीयातनुधिना / तनुधियातनुधिभ्याम्तनुधिभिः
चतुर्थीतनुधिने / तनुधियेतनुधिभ्याम्तनुधिभ्यः
पञ्चमीतनुधिनः / तनुधियःतनुधिभ्याम्तनुधिभ्यः
षष्ठीतनुधिनः / तनुधियःतनुधिनोः / तनुधियोःतनुधीनाम् / तनुधियाम्
सप्तमीतनुधिनि / तनुधियितनुधिनोः / तनुधियोःतनुधिषु
सम्बोधनहे तनुधि / हे तनुधेहे तनुधिनीहे तनुधीनि

अर्थ: ओछे मन वाला
English: little-minded, Bhaktâm. 8.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें