🕉️ 21 November 2026, Saturday · 06:22:59 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तमाह्वय (पुंलिङ्ग)

तम (अन्धकार) + आह्वय (नाम, अभिधान)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातमाह्वयःतमाह्वयौतमाह्वयाः
द्वितीयातमाह्वयम्तमाह्वयौतमाह्वयान्
तृतीयातमाह्वयेनतमाह्वयाभ्याम्तमाह्वयैः
चतुर्थीतमाह्वयायतमाह्वयाभ्याम्तमाह्वयेभ्यः
पञ्चमीतमाह्वयात् / तमाह्वयाद्तमाह्वयाभ्याम्तमाह्वयेभ्यः
षष्ठीतमाह्वयस्यतमाह्वययोःतमाह्वयानाम्
सप्तमीतमाह्वयेतमाह्वययोःतमाह्वयेषु
सम्बोधनहे तमाह्वयहे तमाह्वयौहे तमाह्वयाः

अर्थ: तम (अन्धकार) + आह्वय (नाम, अभिधान)
English: the plant तालीश-पत्त्र, Npr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें