🕉️ 20 November 2026, Friday · 03:48:31 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तर्क्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातर्क्यःतर्क्यौतर्क्याः
द्वितीयातर्क्यम्तर्क्यौतर्क्यान्
तृतीयातर्क्येणतर्क्याभ्याम्तर्क्यैः
चतुर्थीतर्क्यायतर्क्याभ्याम्तर्क्येभ्यः
पञ्चमीतर्क्यात् / तर्क्याद्तर्क्याभ्याम्तर्क्येभ्यः
षष्ठीतर्क्यस्यतर्क्ययोःतर्क्याणाम्
सप्तमीतर्क्येतर्क्ययोःतर्क्येषु
सम्बोधनहे तर्क्यहे तर्क्यौहे तर्क्याः

अर्थ: —
English: See अ-

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

तर्क्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातर्क्यम्तर्क्येतर्क्याणि
द्वितीयातर्क्यम्तर्क्येतर्क्याणि
तृतीयातर्क्येणतर्क्याभ्याम्तर्क्यैः
चतुर्थीतर्क्यायतर्क्याभ्याम्तर्क्येभ्यः
पञ्चमीतर्क्यात् / तर्क्याद्तर्क्याभ्याम्तर्क्येभ्यः
षष्ठीतर्क्यस्यतर्क्ययोःतर्क्याणाम्
सप्तमीतर्क्येतर्क्ययोःतर्क्येषु
सम्बोधनहे तर्क्यहे तर्क्येहे तर्क्याणि

अर्थ: —
English: See अ-

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें