🕉️ 22 November 2026, Sunday · 04:07:51 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तर्द्मन् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप तर्द्म = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातर्द्मतर्द्मनीतर्द्मानि
द्वितीयातर्द्मतर्द्मनीतर्द्मानि
तृतीयातर्द्मनातर्द्मभ्याम्तर्द्मभिः
चतुर्थीतर्द्मनेतर्द्मभ्याम्तर्द्मभ्यः
पञ्चमीतर्द्मनःतर्द्मभ्याम्तर्द्मभ्यः
षष्ठीतर्द्मनःतर्द्मनोःतर्द्मनाम्
सप्तमीतर्द्मनितर्द्मनोःतर्द्मसु
सम्बोधनहे तर्द्मन् / हे तर्द्महे तर्द्मनीहे तर्द्मानि

अर्थ: —
English: (√ तृद्) a hole, cleft, AV. xiv, 1, 40; Kauś. 50 and 76; KātyŚr. vi, 1, 30; vii, 3, 20.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें