🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:28:25 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तवागा (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातवागाःतवागौतवागाः
द्वितीयातवागाम्तवागौतवागः
तृतीयातवागातवागाभ्याम्तवागाभिः
चतुर्थीतवागेतवागाभ्याम्तवागाभ्यः
पञ्चमीतवागःतवागाभ्याम्तवागाभ्यः
षष्ठीतवागःतवागोःतवागाम्
सप्तमीतवागितवागोःतवागासु
सम्बोधनहे तवागाःहे तवागौहे तवागाः

अर्थ: —
English: or तवा-गो॑, m. (acc. -गा॑म्) ‘strong (a bull)’ or ‘a strong bull’ iv, 18.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

तवागा (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातवागम्तवागेतवागानि
द्वितीयातवागम्तवागेतवागानि
तृतीयातवागेनतवागाभ्याम्तवागैः
चतुर्थीतवागायतवागाभ्याम्तवागेभ्यः
पञ्चमीतवागात् / तवागाद्तवागाभ्याम्तवागेभ्यः
षष्ठीतवागस्यतवागयोःतवागानाम्
सप्तमीतवागेतवागयोःतवागेषु
सम्बोधनहे तवागहे तवागेहे तवागानि

अर्थ: —
English: or तवा-गो॑, m. (acc. -गा॑म्) ‘strong (a bull)’ or ‘a strong bull’ iv, 18.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें