🕉️ 19 November 2026, Thursday · 01:39:30 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ताति (स्त्रीलिङ्ग)

सातत्य, उत्तराधिकार

🔎 आपका लिखा रूप ताती = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातातिःतातीतातयः
द्वितीयातातिम्तातीतातीः
तृतीयातात्यातातिभ्याम्तातिभिः
चतुर्थीतातये / तात्यैतातिभ्याम्तातिभ्यः
पञ्चमीतातेः / तात्याःतातिभ्याम्तातिभ्यः
षष्ठीतातेः / तात्याःतात्योःतातीनाम्
सप्तमीतातौ / तात्याम्तात्योःतातिषु
सम्बोधनहे तातेहे तातीहे तातयः

अर्थ: सातत्य, उत्तराधिकार

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

ताति (पुंलिङ्ग)

सन्तान

🔎 आपका लिखा रूप ताती = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातातिःतातीतातयः
द्वितीयातातिम्तातीतातीन्
तृतीयातातिनातातिभ्याम्तातिभिः
चतुर्थीतातयेतातिभ्याम्तातिभ्यः
पञ्चमीतातेःतातिभ्याम्तातिभ्यः
षष्ठीतातेःतात्योःतातीनाम्
सप्तमीतातौतात्योःतातिषु
सम्बोधनहे तातेहे तातीहे तातयः

अर्थ: सन्तान

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें