🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:35:04 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तिग्मगु (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातिग्मगुःतिग्मगूतिग्मगवः
द्वितीयातिग्मगुम्तिग्मगूतिग्मगून्
तृतीयातिग्मगुनातिग्मगुभ्याम्तिग्मगुभिः
चतुर्थीतिग्मगवेतिग्मगुभ्याम्तिग्मगुभ्यः
पञ्चमीतिग्मगोःतिग्मगुभ्याम्तिग्मगुभ्यः
षष्ठीतिग्मगोःतिग्मग्वोःतिग्मगूनाम्
सप्तमीतिग्मगौतिग्मग्वोःतिग्मगुषु
सम्बोधनहे तिग्मगोहे तिग्मगूहे तिग्मगवः

अर्थ: —
English: hot-rayed, x, 56, 7.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

तिग्मगु (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातिग्मगुतिग्मगुनीतिग्मगूनि
द्वितीयातिग्मगुतिग्मगुनीतिग्मगूनि
तृतीयातिग्मगुनातिग्मगुभ्याम्तिग्मगुभिः
चतुर्थीतिग्मगुनेतिग्मगुभ्याम्तिग्मगुभ्यः
पञ्चमीतिग्मगुनःतिग्मगुभ्याम्तिग्मगुभ्यः
षष्ठीतिग्मगुनःतिग्मगुनोःतिग्मगूनाम्
सप्तमीतिग्मगुनितिग्मगुनोःतिग्मगुषु
सम्बोधनहे तिग्मगु / हे तिग्मगोहे तिग्मगुनीहे तिग्मगूनि

अर्थ: —
English: hot-rayed, x, 56, 7.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें