🕉️ 23 November 2026, Monday · 04:12:36 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तिष्यफला (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातिष्यफलातिष्यफलेतिष्यफलाः
द्वितीयातिष्यफलाम्तिष्यफलेतिष्यफलाः
तृतीयातिष्यफलयातिष्यफलाभ्याम्तिष्यफलाभिः
चतुर्थीतिष्यफलायैतिष्यफलाभ्याम्तिष्यफलाभ्यः
पञ्चमीतिष्यफलायाःतिष्यफलाभ्याम्तिष्यफलाभ्यः
षष्ठीतिष्यफलायाःतिष्यफलयोःतिष्यफलानाम्
सप्तमीतिष्यफलायाम्तिष्यफलयोःतिष्यफलासु
सम्बोधनहे तिष्यफलेहे तिष्यफलेहे तिष्यफलाः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: आमलकी, अमृता, वयःस्था, धात्री
English: id., L.

📚 अमरकोश में:
• आँवला के नाम (२.४.५७) — पर्याय: आमलकी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬