🕉️ 23 November 2026, Monday · 12:11:09 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तुषग्रह (पुंलिङ्ग)

आग

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातुषग्रहःतुषग्रहौतुषग्रहाः
द्वितीयातुषग्रहम्तुषग्रहौतुषग्रहान्
तृतीयातुषग्रहेणतुषग्रहाभ्याम्तुषग्रहैः
चतुर्थीतुषग्रहायतुषग्रहाभ्याम्तुषग्रहेभ्यः
पञ्चमीतुषग्रहात् / तुषग्रहाद्तुषग्रहाभ्याम्तुषग्रहेभ्यः
षष्ठीतुषग्रहस्यतुषग्रहयोःतुषग्रहाणाम्
सप्तमीतुषग्रहेतुषग्रहयोःतुषग्रहेषु
सम्बोधनहे तुषग्रहहे तुषग्रहौहे तुषग्रहाः

अर्थ: आग

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬