🕉️ 19 November 2026, Thursday · 05:29:06 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

तूलता (स्त्रीलिङ्ग)

रुई

🔎 आपका लिखा रूप तूलता = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातूलतातूलतेतूलताः
द्वितीयातूलताम्तूलतेतूलताः
तृतीयातूलतयातूलताभ्याम्तूलताभिः
चतुर्थीतूलतायैतूलताभ्याम्तूलताभ्यः
पञ्चमीतूलतायाःतूलताभ्याम्तूलताभ्यः
षष्ठीतूलतायाःतूलतयोःतूलतानाम्
सप्तमीतूलतायाम्तूलतयोःतूलतासु
सम्बोधनहे तूलतेहे तूलतेहे तूलताः

अर्थ: रुई

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

तूलत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप तूलता = तृतीया विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमातूलत् / तूलद्तूलतीतूलन्ति
द्वितीयातूलत् / तूलद्तूलतीतूलन्ति
तृतीयातूलतातूलद्भ्याम्तूलद्भिः
चतुर्थीतूलतेतूलद्भ्याम्तूलद्भ्यः
पञ्चमीतूलतःतूलद्भ्याम्तूलद्भ्यः
षष्ठीतूलतःतूलतोःतूलताम्
सप्तमीतूलतितूलतोःतूलत्सु
सम्बोधनहे तूलत् / हे तूलद्हे तूलतीहे तूलन्ति

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें