🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:47:09 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

त्रपु (नपुंसकलिङ्ग)

टीन, रांगा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमात्रपुत्रपुणीत्रपूणि
द्वितीयात्रपुत्रपुणीत्रपूणि
तृतीयात्रपुणात्रपुभ्याम्त्रपुभिः
चतुर्थीत्रपुणेत्रपुभ्याम्त्रपुभ्यः
पञ्चमीत्रपुणःत्रपुभ्याम्त्रपुभ्यः
षष्ठीत्रपुणःत्रपुणोःत्रपूणाम्
सप्तमीत्रपुणित्रपुणोःत्रपुषु
सम्बोधनहे त्रपु / हे त्रपोहे त्रपुणीहे त्रपूणि

अर्थ: टीन, रांगा
संस्कृत: पर्याय: पिच्चट, रङ्ग, वङ्ग

📚 अमरकोश में:
• राँगा (टिन) (२.९.१०५) — पर्याय: पिच्चट

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें