🕉️ 21 November 2026, Saturday · 01:30:54 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

त्रासन् (पुंलिङ्ग)

खौफनाक, डरावना, भयङ्कर

🔎 आपका लिखा रूप त्रासना = तृतीया विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमात्रासात्रासानौत्रासानः
द्वितीयात्रासानम्त्रासानौत्रासनः
तृतीयात्रासनात्रासभ्याम्त्रासभिः
चतुर्थीत्रासनेत्रासभ्याम्त्रासभ्यः
पञ्चमीत्रासनःत्रासभ्याम्त्रासभ्यः
षष्ठीत्रासनःत्रासनोःत्रासनाम्
सप्तमीत्रासनित्रासनोःत्राससु
सम्बोधनहे त्रासन्हे त्रासानौहे त्रासानः

अर्थ: खौफनाक, डरावना, भयङ्कर

📚 अमरकोश में:
• भय के नाम (१.७.२२) — पर्याय: दर, भीति, साध्वस, भय

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

त्रासन् (नपुंसकलिङ्ग)

खौफनाक, डरावना, भयङ्कर

🔎 आपका लिखा रूप त्रासना = तृतीया विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमात्रासत्रासनीत्रासानि
द्वितीयात्रासत्रासनीत्रासानि
तृतीयात्रासनात्रासभ्याम्त्रासभिः
चतुर्थीत्रासनेत्रासभ्याम्त्रासभ्यः
पञ्चमीत्रासनःत्रासभ्याम्त्रासभ्यः
षष्ठीत्रासनःत्रासनोःत्रासनाम्
सप्तमीत्रासनित्रासनोःत्राससु
सम्बोधनहे त्रासन् / हे त्रासहे त्रासनीहे त्रासानि

अर्थ: खौफनाक, डरावना, भयङ्कर

📚 अमरकोश में:
• भय के नाम (१.७.२२) — पर्याय: दर, भीति, साध्वस, भय

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें