🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:26:17 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

त्वच (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमात्वचम्त्वचेत्वचानि
द्वितीयात्वचम्त्वचेत्वचानि
तृतीयात्वचेनत्वचाभ्याम्त्वचैः
चतुर्थीत्वचायत्वचाभ्याम्त्वचेभ्यः
पञ्चमीत्वचात् / त्वचाद्त्वचाभ्याम्त्वचेभ्यः
षष्ठीत्वचस्यत्वचयोःत्वचानाम्
सप्तमीत्वचेत्वचयोःत्वचेषु
सम्बोधनहे त्वचहे त्वचेहे त्वचानि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: त्वक्पत्र, उत्कट, भृङ्ग, चोच, वराङ्गक
English: skin (ifc. See मुक्त-, मृदु-), Uṇ. ii, 63 Sch.

📚 अमरकोश में:
• दालचीनी (त्वक्) के नाम (२.४.१३४) — पर्याय: त्वक्पत्र, उत्कट, भृंग, चोच, वरांगक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

त्वच (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमात्वचःत्वचौत्वचाः
द्वितीयात्वचम्त्वचौत्वचान्
तृतीयात्वचेनत्वचाभ्याम्त्वचैः
चतुर्थीत्वचायत्वचाभ्याम्त्वचेभ्यः
पञ्चमीत्वचात् / त्वचाद्त्वचाभ्याम्त्वचेभ्यः
षष्ठीत्वचस्यत्वचयोःत्वचानाम्
सप्तमीत्वचेत्वचयोःत्वचेषु
सम्बोधनहे त्वचहे त्वचौहे त्वचाः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: त्वक्पत्र, उत्कट, भृङ्ग, चोच, वराङ्गक

📚 अमरकोश में:
• दालचीनी (त्वक्) के नाम (२.४.१३४) — पर्याय: त्वक्पत्र, उत्कट, भृंग, चोच, वरांगक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें