🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:56:30 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

त्वष्ट (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमात्वष्टःत्वष्टौत्वष्टाः
द्वितीयात्वष्टम्त्वष्टौत्वष्टान्
तृतीयात्वष्टेनत्वष्टाभ्याम्त्वष्टैः
चतुर्थीत्वष्टायत्वष्टाभ्याम्त्वष्टेभ्यः
पञ्चमीत्वष्टात् / त्वष्टाद्त्वष्टाभ्याम्त्वष्टेभ्यः
षष्ठीत्वष्टस्यत्वष्टयोःत्वष्टानाम्
सप्तमीत्वष्टेत्वष्टयोःत्वष्टेषु
सम्बोधनहे त्वष्टहे त्वष्टौहे त्वष्टाः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: तष्ट, तनूकृत
English: (√ त्वक्ष्) = तष्ट, L.

📚 अमरकोश में:
• छीलकर पतला किया (३.१.९८) — पर्याय: तष्ट, तनूकृत

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

त्वष्ट (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमात्वष्टम्त्वष्टेत्वष्टानि
द्वितीयात्वष्टम्त्वष्टेत्वष्टानि
तृतीयात्वष्टेनत्वष्टाभ्याम्त्वष्टैः
चतुर्थीत्वष्टायत्वष्टाभ्याम्त्वष्टेभ्यः
पञ्चमीत्वष्टात् / त्वष्टाद्त्वष्टाभ्याम्त्वष्टेभ्यः
षष्ठीत्वष्टस्यत्वष्टयोःत्वष्टानाम्
सप्तमीत्वष्टेत्वष्टयोःत्वष्टेषु
सम्बोधनहे त्वष्टहे त्वष्टेहे त्वष्टानि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: तष्ट, तनूकृत
English: (√ त्वक्ष्) = तष्ट, L.

📚 अमरकोश में:
• छीलकर पतला किया (३.१.९८) — पर्याय: तष्ट, तनूकृत

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें