🕉️ 21 November 2026, Saturday · 10:04:31 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

त्वष्टा (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमात्वष्टात्वष्टेत्वष्टाः
द्वितीयात्वष्टाम्त्वष्टेत्वष्टाः
तृतीयात्वष्टयात्वष्टाभ्याम्त्वष्टाभिः
चतुर्थीत्वष्टायैत्वष्टाभ्याम्त्वष्टाभ्यः
पञ्चमीत्वष्टायाःत्वष्टाभ्याम्त्वष्टाभ्यः
षष्ठीत्वष्टायाःत्वष्टयोःत्वष्टानाम्
सप्तमीत्वष्टायाम्त्वष्टयोःत्वष्टासु
सम्बोधनहे त्वष्टेहे त्वष्टेहे त्वष्टाः

अर्थ: —
English: (√ त्वक्ष्) = तष्ट, L.

📚 अमरकोश में:
• बढ़ई (२.१०.९) — पर्याय: तक्षा, वर्धकि, रथकार, काष्ठतक्ष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

त्वष्टृ (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप त्वष्टा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमात्वष्टात्वष्टारौत्वष्टारः
द्वितीयात्वष्टारम्त्वष्टारौत्वष्टॄन्
तृतीयात्वष्ट्रात्वष्टृभ्याम्त्वष्टृभिः
चतुर्थीत्वष्ट्रेत्वष्टृभ्याम्त्वष्टृभ्यः
पञ्चमीत्वष्टुःत्वष्टृभ्याम्त्वष्टृभ्यः
षष्ठीत्वष्टुःत्वष्ट्रोःत्वष्टॄणाम्
सप्तमीत्वष्टरित्वष्ट्रोःत्वष्टृषु
सम्बोधनहे त्वष्टःहे त्वष्टारौहे त्वष्टारः

अर्थ: —
संस्कृत: तक्षः, देवशिल्पिः · पर्याय: तक्षन्, वर्धकि, रथकार, काष्ठतक्ष, तक्षक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें