🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:29:53 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दक्षाय्य (पुंलिङ्ग)

गिद्ध

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादक्षाय्यःदक्षाय्यौदक्षाय्याः
द्वितीयादक्षाय्यम्दक्षाय्यौदक्षाय्यान्
तृतीयादक्षाय्येणदक्षाय्याभ्याम्दक्षाय्यैः
चतुर्थीदक्षाय्यायदक्षाय्याभ्याम्दक्षाय्येभ्यः
पञ्चमीदक्षाय्यात् / दक्षाय्याद्दक्षाय्याभ्याम्दक्षाय्येभ्यः
षष्ठीदक्षाय्यस्यदक्षाय्ययोःदक्षाय्याणाम्
सप्तमीदक्षाय्येदक्षाय्ययोःदक्षाय्येषु
सम्बोधनहे दक्षाय्यहे दक्षाय्यौहे दक्षाय्याः

अर्थ: गिद्ध

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दक्षाय्य (नपुंसकलिङ्ग)

गिद्ध

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादक्षाय्यम्दक्षाय्येदक्षाय्याणि
द्वितीयादक्षाय्यम्दक्षाय्येदक्षाय्याणि
तृतीयादक्षाय्येणदक्षाय्याभ्याम्दक्षाय्यैः
चतुर्थीदक्षाय्यायदक्षाय्याभ्याम्दक्षाय्येभ्यः
पञ्चमीदक्षाय्यात् / दक्षाय्याद्दक्षाय्याभ्याम्दक्षाय्येभ्यः
षष्ठीदक्षाय्यस्यदक्षाय्ययोःदक्षाय्याणाम्
सप्तमीदक्षाय्येदक्षाय्ययोःदक्षाय्येषु
सम्बोधनहे दक्षाय्यहे दक्षाय्येहे दक्षाय्याणि

अर्थ: गिद्ध
English: to be satisfied by skill, if., vii.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬