🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:30:43 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दग्धव्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादग्धव्यःदग्धव्यौदग्धव्याः
द्वितीयादग्धव्यम्दग्धव्यौदग्धव्यान्
तृतीयादग्धव्येनदग्धव्याभ्याम्दग्धव्यैः
चतुर्थीदग्धव्यायदग्धव्याभ्याम्दग्धव्येभ्यः
पञ्चमीदग्धव्यात् / दग्धव्याद्दग्धव्याभ्याम्दग्धव्येभ्यः
षष्ठीदग्धव्यस्यदग्धव्ययोःदग्धव्यानाम्
सप्तमीदग्धव्येदग्धव्ययोःदग्धव्येषु
सम्बोधनहे दग्धव्यहे दग्धव्यौहे दग्धव्याः

अर्थ: —
English: to be burnt, Mn.; Yājñ.; MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दग्धव्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादग्धव्यम्दग्धव्येदग्धव्यानि
द्वितीयादग्धव्यम्दग्धव्येदग्धव्यानि
तृतीयादग्धव्येनदग्धव्याभ्याम्दग्धव्यैः
चतुर्थीदग्धव्यायदग्धव्याभ्याम्दग्धव्येभ्यः
पञ्चमीदग्धव्यात् / दग्धव्याद्दग्धव्याभ्याम्दग्धव्येभ्यः
षष्ठीदग्धव्यस्यदग्धव्ययोःदग्धव्यानाम्
सप्तमीदग्धव्येदग्धव्ययोःदग्धव्येषु
सम्बोधनहे दग्धव्यहे दग्धव्येहे दग्धव्यानि

अर्थ: —
English: to be burnt, Mn.; Yājñ.; MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें