🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:01:52 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दण्डभास (पुंलिङ्ग)

दण्ड (यष्टिका, डंडा) + भास (चमक, प्रकाश)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादण्डभासःदण्डभासौदण्डभासाः
द्वितीयादण्डभासम्दण्डभासौदण्डभासान्
तृतीयादण्डभासेनदण्डभासाभ्याम्दण्डभासैः
चतुर्थीदण्डभासायदण्डभासाभ्याम्दण्डभासेभ्यः
पञ्चमीदण्डभासात् / दण्डभासाद्दण्डभासाभ्याम्दण्डभासेभ्यः
षष्ठीदण्डभासस्यदण्डभासयोःदण्डभासानाम्
सप्तमीदण्डभासेदण्डभासयोःदण्डभासेषु
सम्बोधनहे दण्डभासहे दण्डभासौहे दण्डभासाः

अर्थ: दण्ड (यष्टिका, डंडा) + भास (चमक, प्रकाश)
English: N. of an appearance in the sky, Buddh.; L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें