🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:22:15 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

दद्रुण (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादद्रुणःदद्रुणौदद्रुणाः
द्वितीयादद्रुणम्दद्रुणौदद्रुणान्
तृतीयादद्रुणेनदद्रुणाभ्याम्दद्रुणैः
चतुर्थीदद्रुणायदद्रुणाभ्याम्दद्रुणेभ्यः
पञ्चमीदद्रुणात् / दद्रुणाद्दद्रुणाभ्याम्दद्रुणेभ्यः
षष्ठीदद्रुणस्यदद्रुणयोःदद्रुणानाम्
सप्तमीदद्रुणेदद्रुणयोःदद्रुणेषु
सम्बोधनहे दद्रुणहे दद्रुणौहे दद्रुणाः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: दद्रुरोगिन्
English: (g. पामादि) leprous (also दर्द्°, L.), 8, 456.

📚 अमरकोश में:
• दाद के रोगी (२.६.५९) — पर्याय: दद्रुरोगी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

दद्रुण (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमादद्रुणम्दद्रुणेदद्रुणानि
द्वितीयादद्रुणम्दद्रुणेदद्रुणानि
तृतीयादद्रुणेनदद्रुणाभ्याम्दद्रुणैः
चतुर्थीदद्रुणायदद्रुणाभ्याम्दद्रुणेभ्यः
पञ्चमीदद्रुणात् / दद्रुणाद्दद्रुणाभ्याम्दद्रुणेभ्यः
षष्ठीदद्रुणस्यदद्रुणयोःदद्रुणानाम्
सप्तमीदद्रुणेदद्रुणयोःदद्रुणेषु
सम्बोधनहे दद्रुणहे दद्रुणेहे दद्रुणानि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: दद्रुरोगिन्
English: (g. पामादि) leprous (also दर्द्°, L.), 8, 456.

📚 अमरकोश में:
• दाद के रोगी (२.६.५९) — पर्याय: दद्रुरोगी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें